საქართველოს პატრიოტული მეგაპორტალი

ერთისთვის ყველა და ყველასათვის ერთი - ჩვენ ვაშენებთ სახლს!

 

თბილისი   მოსკოვი   პარიზი   ლონდონი   ნ.იორკი   პეკინი   ტოკიო

 

 

ჩვენს დაარსების დღიდან 5 ივნისი, 2003 წლის, გავიდა  დღე

  პრობლემები
 
ბაქო-ჯეიჰანი
მტკვარი-არაქსი
შავი ზღვა
გლობალური დათბობა
აუდაბნოება
ჯავახეთის ტყეები
სახიფათო ნარჩენები
ჰაერის დაბინძურება
სეისმოლოგია
ჩერნობილი
  ეკოლოგია
გარემო
ითელი წიგნი
მცენარები
რელიეფი
ფლორა და ფაუნა
ნიადაგები
ბიომრავალფეროვნება
ბუნებრივი რესურსები
ეკოსისტემა
ეკო-კალენდარი
  საქართველო
საბრძოლო ხელოვნება
კანონმდებლობა
არქიტექტურა
კულტურა
ქვეყნის შესახებ
ისტორია
კულტურული მემკვიდრეობა
გეოგრაფია
ხალხური მუსიკა
ხელოვნება
პატრიარქი
არქეოლოგია
ლეგენდები
სამოგზაუროდ
უსაფრთხოების კონცეპცია  
  ჯამრთელობა
რეცეპტები/სამზარეულო
სასარგებლო ლინკი
მედიცინა
ოროსკოპი
დიეტები
დაავადებები

 

 

აქტივობა ფეისბუქში

 

 

1 1
1 1

საქართველოს წითელი წიგნი  Share

 

 

 

წითელი ნუსხა - ცხოველები
  წითელი ნუსხვა - მცენარეები

 

ამფიბიები

სირიული მყვარი
Pelobates syriacus
კავკასიური სალამანდრა
Mertensiella caucasica

თევზები

ფორონჯი, ატლანტური ზუთხი
Acipenser sturio
კალმახი
Salmo trutta fario
კოლხური ზუთხი
Acipenser guldenstadti colchicus
სვია
Huso huso
ფორეჯი
Acipenser nudiventris
ტარაღანა
Acipenser stellatus
რუსული ზუთხი
Acipenser gueldenstaedti
სპარსული ზუთხი
Acipenser persicus
შავი ზღვის ქაშაყი
Alosa pontica
მდინარის კალმახი
Salmo fario
მორევის ნაფოტა
Rutilus frisii
კოლხური ხრამული
Varicorhinus sieboldi
წინააზიური გველანა
Sabanejewia aurata
მექვიშია ღორჯო
Neogobius fluviatilis

კიბოსნაირები

კოლხური ფართოფეხა კიბო
Astacus colchicus
პევცოვის კიბო
Pontastacus pewzowi
ტივის ობობა
Dolomedes plantarius

მოლუსკები

ბუხის ლოკოკინა
Helix buchi

მწერები

კავკასიური აპოლონი
Parnassius apollo
კურნაკოვის ბზუალა
Inotrechus kurnakovi
ალპური ხარაბუზა
Rosalia alpina
ოლეანდრის სფინქსი
Deilephila (Daphnis) nerii
სფინქსი მკვდართავა
Manduca (Acherontia) atropos
კავკასიური წმინდადმახვიარა
Phassus schamyl
კავკასიური წმინდადგახვიარა
Phassus shamil
კოლხური ბრამეა
Brahmaea ledereri
ღამის მცირე ფარშევანგთვალა
Eudia pavonia
მკრათვალებიანი ფარშევანგთვალა
Perisomena coecigena
სფინქსი მკვდართავა
Manduca atropos
კომაროვის სფინქსი
Rethera comarovi
კვიპაროსის მსხვილტანა
Pachypasa otus
ბალკანური აბრეშუმქსოვია
Lemonia balcanica
დათუნელა ჰერა
Callimorpha dominula
მღვის ამიერკავკასიური დათუნელა
Axiopoena maura
კავკასიური ზერინთია
Allancastra caucasica
გრუნერის აისი
Antocharis gruneri
ამიერკავკასიური აისი
Antocharis damone
ჰევისტონის ავერდულა
Erebia hewistonii
ირანული ხავერდულა
Erebia iranica
რომანოვის ცისფერა
Tomares romanovi
ცისფერა მელეაგრი
Polyommates daphnis
სმირნოვის მბოგელა
Apocolotois smornovi
იფნის ჭრელურა
Zygaena fraxinii
ველის დიდი ბაზი
Bombus fragrans
ბაზი ერიოფორუსი
Bombus eriophorus
ალპური ბაზი
Bombus alpigenus
ირანული ბაზი
Bombus persicus
იისფერი ქსილოკოპა
Xylocopa violacea
ინჯაევას ბზუალა
Inotrechus injaevae
მრგვალი ბზუალა
Omophon limbatum
მზიმთას ნემსიყლაპია
Cordulegaster mzymtae
მსგავსი ნემსიყლაპია
Onychogomphus assimilis
სამეგრელოს ტურფა
Callopterix mingrelica

რგოლოვანი ჭიები

ამიერკავკასიური ჭიაყელა
Eisenia transcaucasica
ლაგოდეხის ჭიაყელა
Eisenia lagodechiensis
ხეობის ჭიაყელა
Dendrobaena faucium
ჭაობის ჭიაყელა
Alollobophora dubiosa
კინტრიშის ჭიაყელა
Alollobophora kintrishiana

ფრინველები

ბექობის არწივი
Aquila heliaca
რუხი წერო
Grus grus
ქოჩორა ვარხვი
Pelecanus crispus
სვავი
Aegypus monachus
კავკასიური როჭო
Tetrao mlokosiewiczi
ბატკანძერი (კრავიჭამია)
Gypaetus barbatus
მურტალა
Podiceps grizegaena
ვარდისფერი ვარხვი
Pelecanus onocrotalus
ლაკლაკი
Ciconia ciconia
ყარყატი
Ciconia nigra
პატარა ღერღეტი
Anser erythropus
წითელი იხვი
Tadorna ferruginea
მარმარილოსებრი
Marmaronetta angustirostris
გარიელი
Melanitta fusca
თეთრთვალა იხვი
Oxyura leucocephala
თეთრკუდა ფსოვი
Haliaeetus albicilla
ქორცქვიტა
Accipiter brevipes
ველის კაკაჩა
Buteo rufinus rufinus
დიდი მყივანი არწივი
Aquila clanga
მთის არწივი
Aquila chrysaetus
ფასკუნჯი
Neophron percnopterus percnopterus
ორბი
Gyps fulvus fulvus
გავაზი
Falco cherrug
თვალშავი
Falco vespertinus
წითელთავა შავარდენი
Falco biarmicus
მცირე კირკიტა
Falco naumanni
ჭოტი
Aegolius funereus
ბუხრინწა
Tyto alba
კასპიური შურთხი
Tetraogallus caspius
რუხი წერო
Grus grus
სარსარაკი
Tetrax tetrax
თვალჭყეტია
Burhinus oedicnemus
ულვაშა წივწივა
Panurus biarmicus
წითელმუცელა ბოლოცეცხლა
Phoenicurus erythrogastrus
დიდი კოჭობა
Carpodacus rubicilla
ჭრელგულა ჭვინტაკა
Prunella ocularis

ქვეწარმავლები

თურქული ხვლიკი
Darevskia clarkorum (სინონიმი Lacerta clarcorum)
კავკასიური გველგესლა
Vipera kaznakowi
აზიური შიშველთვალა
Ablepharus pannonicus
ხმელთაშუაზღვეთის კუ
Testudo graeca
კოხტა გველთავა
Ophisops elegans
დალის ხვლიკი
Darevskia dahli
აჭარული ხვლიკი
Darevskia mixta
დასავლური მახრჩობელა
Eryx jaculus
საყელოიანი ეირენისი
Eirenis collaris
ხვლიკიჭამია გველი
Malpolon monspessulanus
დინიკის გველგესლა
Vipera dinniki

ძუძუმწოვრები

აფთარი
Hyaena hyaena (H. H. Satunini)
დასავლეთ კავკასიური ჯიხვი
Capra caucasica
მურა დათვი
Ursus arctos meridionalis
ფოცხვერი
Lynx lynx
კეთილშობილი ირემი
Cervus elaphus
არჩვი
Rupicapra rupicapra
ნიამორი
Capra aegagrus
ჯიქი
Panthera pardus tulliana (ciscaucasica, saxicolor)*
მეჰელის ცხვირნალა
Rhinolophus mehelyi
სამხრეთული ცხვირნალა
Rhinolophus euryale
გრძელყურა მღამიობი
Myotis bechsteinii
გრძელყურა მღამიობი
Myotis bechsteinii
ევროპული მაჩქათელა
Barbastella barbastellus
კავკასიური ციყვი
Sciurus anomalus
თახვი
Castor fiber
კავკასიური თაგვანა
Sicista caucasica
ქლუხორის თაგვანა
Sicista kluchorica
ყაზბეგის თაგვანა
Sicista kazbegica
ბრუცა
Nannospalax nehringi
ნაცრისფერი ზაზუნელა
Cricetulus migratorius
ამიერკავკასიური ზაზუნა
Mesocricetus brandti
პრომეთეს მემინდვრია
Prometheomys schaposchnikovi
წითური მემინდვრია
Clethrionomys glareolus ponticus
მცირეაზიური მექვიშია
Meriones tristrami
პაწია თაგვი
Micromys minutus
ლელიანის კატა
Felis chaus
ვეფხვი
Panthera tigris
წავი
Lutra lutra
ჭრელტყავა
Vormela peregusna
თეთრმუცელა
Monachus monachus
აფალინა
Tursiops truncatus
ქურციკი
Gazella subgutturosa
დაღესტნური ჯიხვი
Capra cylindricornis

 

მცენარეები


ქართული ნუში
Amygdalus georgica
მედვედევის არყი
Betula medwediewii
ალბოვის მაჯაღვერი
Daphne albowiana
გაულთერიასმაგვარი ეპიგეა
Epigaea gaultherioidesხემაგვარი მანანა
Erica arborea
შობერის ნიტრარია
Nitraria schoberi L.
ზეთის ხე
Osmanthus decorus
რცხილისფოთოლა უხრავი
Ostrya carpinifolia Scop
საღსაღაჯი
Pistacia mutica
ჰარტვისის მუხა
Quercus hartwissiana
მაღალმთის მუხა
Quercus macranthera
პონტური მუხა
Quercus pontica
სმირნოვის შქერი
Rhododendron smirnowii
გარეჯის სალბი
Salvia garedji
ევროპული წითელი დიდგულა
Sambucus racemosa L.
ძელქვა
Zelkova carpinifolia
ქართული ნეკერჩხალი
Acer ibericum
დურღენი
Anabasis aphylla
ხემარწყვა
Arbutus andrachne
სომიეს გლერძი
Astragalus sommieri
ტანას გლერძი
Astragalus tanae
სამეგრელოს არყი
Betula megrelica
რადეს არყი
Betula raddeana
კოლხური ბზა
Buxus colchica
ჩვეულებრივი წაბლი
Castanea sativa
სამხრეთის აკაკი
Celtis australis
შიშველი აკაკი
Celtis glabrata
მცირენაყოფიანი ბალამწარა
Cerasus microcarpa
პონტური საკმელა
Cistus creticus
კოლხური თხილი
Corylus colchica
ყამბრო
Crataegus pontica
ცრუაბრეშუმისებრი მაჯაღვერი
Daphne pseudosericea
ამიერკავკასიური მაჯაღვერი
Daphne transcaucasica
ნახევრადეკლიანი ევერსმანია
Eversmannia subspinosa
აფხაზეთის კურდღლისცოცხა
Genista abchasica
მლაშობის ჩინგილი
Halimodendron halodendron
კაკლის ხე
Juglans regia
შავი ღვია
Juniperus foetidissima
მრავალნაყოფა ღვია
Juniperus polycarpos
კეთილშობილი დაფნა
Laurus nobilis
ბიჭვინთის ფიჭვი
Pinus pityusa
თურანულა
Populus euphratica
ლაფანი
Pterocarya pterocarpa
დემეტრის ბერყენა
Pyrus demetrii
კეცხოველის ბერყენა
Pyrus ketzkhovelii
სახოკიას ბერყენა
Pyrus sachokiana
კოლხური მუხა
Quercus hartwissiana
იმერული მუხა
Quercus imeretina
ჭალის მუხა
Quercus pedunculiflora
უნგერნის შქერი
Rhododendron ungernii
ქიქოძის ტირიფი
Salix kikodseae
ტიგრანის ანწლი
Sambucus tigranii
სომხური ამპურა
Sorbus hajastana
კოლხური ჯონჯოლი
Staphylea colchica
უთხოვარი
Taxus baccata
კარიაგინის ბეგქონდარა
Thymus karjaginii
შიშველი თელადუმა
Ulmus glabra
პატარა თელადუმა
Ulmus minor

წითელი ნუსხის შესახებ

ამჟამად დედამიწაზე გამოყოფენ ბიოლოგიური მრავალფეროვნების 25 "ცხელ წერტილს". მათ შორის ერთ-ერთი კავკასია, კერძოდ, საქართველოა. კავკასია ასევე 200 გლობალურ ეკორეგიონს შორისაა, რომელიც ბუნების დაცვის მსოფლიო ფონდის (WWF) მიერაა გამოყოფილი ისეთ კრიტერიუმებზე დაყრდნობით, როგორიცაა: სახეობრივი მრავალფეროვნება, ენდემიზმის დონე, ტაქსონომიური უნიკალურობა, ევოლუციური პროცესები და ფლორისა და ფაუნის ისტორიული განვითარების თავისებურებები, მცენარეულობის ტიპების მრავალფეროვნება და ბიომების იშვიათობა გლობალურ დონეზე.

საქართველოში გავრცელებულია მსხვილი ძუძუმწოვრების სამი რიგის - მტაცებლების, წყვილჩლიქოსნების, ვეშაპისნაირების - 30 სახეობა. წვრილი ძუძუმწოვრების ოთხი რიგის 79 სახეობა: მწერიჭამიები - 10 სახეობა, ხელფრთიანები - 29 სახეობა, მღრღნელები - 39 სახეობა და კურდღლისნაირები - 1 სახეობა. საქართველოში გვხვდება ფრინველთა 300-ზე მეტი სახეობა. მიგრირებადი სახეობებისთვის მნიშვნელოვანი დასასვენებელი და დასაზამთრებელი ადგილებია კოლხეთის დაბლობი და ჯავახეთის ზეგნის ტბების სისტემა. აქ ასევე გავრცელებულია ქვეწარმავლების 50-ზე მეტი სახეობა. ამფიბიებიდან გავრცელებულია მხოლოდ 12 სახეობა. მტკნარ წყლებში გავრცელებულია თევზების 80-ზე მეტი სახეობა, რომელთა შორის ბევრი ენდემურია. ენდემურობითა და მრავალფეროვნებით ასევე გამოირჩევა საქართველოს უხერხემლოთა ფაუნაც.

საქართველოს ფლორის შემადგენლობაში შედის, მარტო ჭურჭლოვან მცენარეთა, 4100-ზე მეტი სახეობა, საიდანაც დაახლოებით 21%, ანუ 900-მდე სახეობა ენდემურია.

ძალიან სამწუხაროდ, საქართველოს, ისევე როგორც მთლიანად კავკასიის, ბიომრავალფეროვნება უკიდურესი საფრთხის წინაშე იმყოფება. ტყეების უმეტესი ნაწილი სახეცვლილია ადამიანის ზემოქმედების შედეგად. მაღალ მთაში გადაჭარბებული ძოვების გამო, თითქმის განადგურებულია ბუნებრივი მცენარეული საფარი და მიმდინარეობს ეროზიის პროცესი. ბუნებრივი მცენარეული საფარი შემორჩენილია თავისი ისტორიული არეალის მხოლოდ მცირეოდენ ნაწილში. საქართველოში ბიომრავალფეროვნებაზე მოქმედი საფრთხეებიდან აღსანიშნავია: ბრაკონიერობა, ტყის მასივების გაჩეხვა, გადაჭარბებული ძოვება, მცენარეთა და ცხოველთა სახეობებით უკანონო ვაჭრობა, თევზის რესურსების გადამეტებული მოპოვება, მდინარეებისა და წყალჭარბი სავარგულების დაბინძურება. შედეგად, ადგილი აქვს ცოცხალი ორგანიზმების საცხოვრებელი გარემოს დეგრადირებას, სახეობათა რიცხოვნობის კლებასა და ეკოლოგიური პროცესების რღვევას - ყველაფერს ერთად კი მივყავართ ბიომრავალფეროვნების განადგურებისკენ.

ამ სავალალო მდგომარეობის შედეგია, რომ საქართველოს ფაუნიდან 141 სახეობა შეტანილია წითელ ნუსხაში. აქედან:

- 11 სახეობას მინიჭებული აქვს კრიტიკულ საფრთხეში მყოფის სტატუსი (CR)
- 32 სახეობას - საფრთხეში მყოფი სტატუსი (EN)
- 5 სახეობას - ეროვნულ დონეზე გადაშენებულის სტატუსი (RE), ხოლო
- 93 სახეობას მინიჭებული აქვს მოწყვლადის კატეგორია (VU).

საქართველოს ფლორიდან 56 სახეობაა შეტანილი წითელ ნუსხაში, საიდანაც:

- 36 სახეობას მინიჭებული აქვს მოწყვლადის (VU) სტატუსი
- 18 სახეობას საფრთხეში მყოფის (EN) სტატუსი, ხოლო
- 2 სახეობას კი კრიტიკულ საფრთხეში მყოფის სტატუსი (CR)

  დოკუმენტები

 

კანონი წითელი ნუსხის შესახებ

215 KB    Word doc

 

წითელი ნუსხის კომისიის რეგლამენტი

77 KB  Word doc

 

წითელი ნუსხის კრიტერიუმები

180 KB    Word doc

 

 

მანძილი თბილისიდან

Online წიგნები

ქართული ფილმები

ციხესიმაგრეები

დაცული ტერიტორიები

ცნობილი ქართველები

პოეზია

ფოლკლორი

საეკლესიო კალენდარი

მოგზაურთა ნარკვევი

თანამგზავრული რუქა

ქართული სუფრა

ოკუპაციის მუზეუმი

ტოპოგრაფია

ჩვენი დიალექტები

მულტფილმები

ქართველი მეფეები

პატრიოტული კლიპები

ქართული წიგნები

ვიქეიფოთ ერთად

კონცერტები

ჩანახატები

ქართლის ცხოვრება

ქართული ძეგლები

მარშრუტები

ეროვნული საგანძური

გენეოლოგია

 

 

ჩვენი გვერდი მხარდაჭერილია შემდეგი ბროუზერებით:

 

 

ჩვენი საიტის საყურებლად გადმოწეროთ

Macromedia Flash

3 3

 

  ვალუტის კურსი

 

  ამინდი

 

 

როდესაც სიყვარულის ძალა გადააჭარბებს ძალასადმი სიყვარულს - მსოფლიოში მშვიდობა დაიბატონებს

Skype Me™! დაგვირეკე

გადავარჩინოთ საქართველო

რადიო IRS

სასიყვარულო ფორუმი

დირექტორია

ქართული ინტერნეტი

მე მიყვარს თბილისი

ბმულები

დოკუმენტური ფილმები

ქართული  დოკუმენტალისტიკა

რეკლამა